SÜKRiYE: Benim icin de bu denli genis bir kitleye ulasiyor olmak cok heyecanli bir sey.

MEHMET: Dunyanin farkli ulkelerine beyin gocu yapmis insanlarimiz var ve aralarinda baglanti eksiklikleri var. Ve hepsi de az ya da cok vatan hasreti ile yasiyorlar Turkiye’den uzakta. Bu sozunu ettigim insanlarimiz icin de muzik cok birlestirici bir unsur tum insanlik icin oldugu gibi. Bu manada seni Turkiye Net’de gormek bizler icin cok sevindirici. Ozellikle de halk ezgilerine pop muziginin bu denli baskin olmaya basladigi bir donemde onem vermen cok etkileyici.

SÜKRiYE: Senin de bana vakit ayirman benim icin onur verici.

MEHMET: Istersen bize oncelikle kendini tanit. Cocuklugundan itibaren muzik senin icin ne ifade ediyordu?

SÜKRiYE: Ben, 1965 dogumluyum. Hayatimin 13 senesini, yani iki yasimdan 15 yasima kadar cesitli yetistirme yurtlarinda yatili okudum. Ve orada bircok seyden yoksun buyuyorsunuz. Anne, baba yok, gerekli sevkat yok. Orada muzige sarildim, hep muzikle beraberdim. Enstruman calmaya baslamistim, melodika caliyordum ve surekli sarkilar soyluyordum. Mutsuz olan o ortami yumusatmak icin, mutsuz cocuklari guldurebilmek icin sarkici taklitleri, o zaman moda olan cizgi film taklitleri ile basladim sanat hayatina. Orada bir televizyon odamiz vardi, orada beni cikartir, sarki soyletirlerdi. Insanlari guldurmek, sevindirmek hosuma gidiyordu. Aslinda en basta tiyatrocu olmayi dusunuyordum. Ama daha sonradan kosullar beni muzik yapmaya dogru yonlendirdi.

MEHMET: Muzik egitimi aldin sanirim.

SÜKRiYE: Orta okul-liseyi bitirdikten sonra once iktisat okumaya basladim, baktim ki olacak gibi degil. Aklim hep sanattaydi. Ayrica resim de yapiyordum. Ama muzigi sectim, daha dogrusu ilk olarak tiyatro bolumunun sinavina girdim. Orada bana san bolumune daha yatkin oldugumu soylediler. Tiyatro yapmak istersen, zaten opera bolumunde de tiyatro var, hem sesini kullanirsin hem de tiyatro yapabilirsin dediler. Bana da mantikli geldi soylenenler. Operayi da seviyordum. Opera bolumune girdim fakat daha sonra kendimi operaya, aryalara uzak hissettigimi gordum. Cunku turku soyledigimde daha mutlu oluyordum.

MEHMET: Aryalar sana demek yabanciydi?!

SÜKRiYE: Evet aryalar bana yabanci geliyordu. Hissederek soylemek gerekir herseyi. Turku soyledigimde daha duygulu, daha icten soyluyordum. Sesim de daha guzel oluyordu. Operada ise belirli kurallar var, onlara uymaya calisirken duygusalligimi kaybediyordum.

Konservatuarda alti sene okudum. Amerikali bir hoca ile calistim ve en verimli konservatuar donemim o zaman oldu. Onunla birlikte turku calistik, ki konservatuarda turku ve caz soylemek yasaktir. O bana cok seyler katti, cunku yurt disina gittiginde konserlerinde turku ve Anadolu ezgilerini de katiyordu. Ben de cok memnun oluyordum biraz da olsa inandigim birseyin otorite olmus bir kimse tarafindan kabul gormesi dolayisi ile.

MEHMET: Teknik egitimini okulda aldiktan sonra demek ki icinden yureginden gelen ezgileri o egitimle beraber sozlemeye basladin. Zaten ben CD’ni dinlerken de teknik altyapinin mukemmelligini fark etmistim bu eksik muzik kulagimla da olsa. Sen sesini istedigin gibi kullanabiliyorsun ama ezgiler alistigimiz guzel Anadolu ezgileri. Bu sanirim Turk Halk Muzigi’nde yeni denenmeye baslanmis bir sentez. CD’nde Kirim Turklerinden, Azerbaycan’dan, Turkmenistan’dan besteler var.

SÜKRiYE: Simdi soyle birsey var Mehmet; Turkiye’de turku okurken alisilmis bir stil var. Eline baglamayi alirsin ve soylemeye baslarsin. Hem turkuculerin sesleri birbirine benzer hem de turkulerin alt yapisi da. Bir memur zihniyeti var bircok seyde oldugu gibi.

MEHMET: Ve bu da aslinda Turk Halk Muzigi’nin renksiz oldugu izlenimini veriyor genc insanlara.

SÜKRiYE: Genc insanlardan bir yana orta yasta insanlar bile sevmiyorlar turkuyu. Cunku insanoglu gelismekte, e ister istemez insanoglunun muzik kulagi da gelisiyor. Farkli sesler duymak istiyoruz. Turkuyu sadece baglamayla degil de daha farkli enstrumanlarla zenginlestirilmis olarak sunmak turkuyu halkimiza daha cok sevdirecektir. Ve su andaki ornekler de bunu dogruluyor. Yavuz Bingol, Aysegul, bu sanatcilarin hepsi ezgilerimizi yepyeni tekniklerle sunma cabasindalar. Ornegin Erkan Ogur’un Eskiya albumunde Firat Turkusu var. Ne kadar farkli bir yorum ne kadar cagdas bir calisma ortaya cikmis.

MEHMET: Bir de benim izledigim kadariyla son senelerde diger Turk devletlerindeki sanatcilarin bestelerinden de faydalanildi. Levent Yuksel’in Zalim'i, Nuket Duru'nun Taskentli genc sanatci Ulduz Usmanova'nin bestlerini degerlendirmesi... Bakarsan aslinda yine de milli benlige ya da benliklere, etnik kimliklere donus var muzikte de. Ve bu da cok guzel urunler veriyor. Butun bunlara ragmen kendini profesyonel olarak yanliz mi hissediyorsun?

SÜKRiYE: Evet, aslinda yine de oyle. Belki simdi soracaksin kaset cikarmak nereden cikti diye, ben cevap vereyim hemen; bu dusuncelerimi aslinda seneler once plakcilara actim ve kaset yapmak istedigimi ama halk ezgileri soylemek istedigimi bildirdim. Farkli bir altyapi ile cagdas bir stilde soylemek istedigimi, yenilikler getirebilecegimi soyledim. Yok efendim, pop moda, pop yaparsan seni destekleriz diye tepki aldim. Bircok firmadan ayni tepkiyi aldim. Sonunda EMI-Kent firmasi beni destekledi. Hala da gercekten cok yardimci oluyorlar. Bu isbirliginden gayet sicak bir calisma cikti ortaya.

MEHMET: ismi nedir?

SÜKRiYE: "Sevin Gayri". Turkuleri ve insanlari sevin gayri!, diyorum. Insanlarimizin turkuleri sevmelerini istiyorum. Cunku turkulerde cok guzel duygular var. Sicak, ...

MEHMET: insan sevgisi var herseyden once, degil mi?

SÜKRiYE: Evet, kesinlikle. Ve insan iliskilerine de cok guzel etkiler yapacagina inaniyorum. Gunumuzde insanlar hepten batililasma sevdasiyla kendileri gun gectikce daha da unutuyorlar. Bu sanirim tehlikeli bir gelisme. iste bu manada turkulerin buyuk rolu olabilir, diyorum. Kendi kulturumuze sahip cikmaliyiz.

MEHMET: Sukriye, son senelerde Bati muzigi ile Turk ezgilerini birlestirmeye calisanlar da oldu. Bu calismalari nasil goruyorsun?

SÜKRiYE: Bunlari da biraz tiraj kaygisi olarak goruyorum. Aslinda biz Turk milleti olarak Dogu seslerine alisigiz. Biz o seslerle, ezgilerle buyuduk, heryerde onlarla yasiyoruz. Ve tiraj kaygisi, mumkun oldugunca fazla kaset satmak isteyenlerde Dogu-Bati sentezi yapalim diye yola cikiyorlar. Aslinda kendilerine gore basarili da oluyorlar.

MEHMET: Simdi seni dinlerken Sezen Aksu'nun "Isik Dogudan Yukselir" isimli albumu aklima geldi. Bu verdigin ornekler acisindan degil de, kendi ezgilerimizi o zengin orkestralarla yorumlamasi, senfonik sesleri katmasi tum calismaya. Belki cok satmadi bile bu calisma.

SÜKRiYE: Evet, ben de cok begeniyorum. Ama insanlar genelde Sezen Aksu'nun insani aglatip, bayilttigi eserlerini daha cok begeniyorlar. Bu calismasi cok guzeldi ama maalesef yeterince tanitilamadi. O esere cok az insan sahip cikti.

MEHMET: istersen senin albumunu tanitalim biraz. Albumunde birbirinden farkli halk ezgileri var. Repertuari sen mi belirledin. Nasil ortaya cikti bu album?

SÜKRiYE: Ezgilerin tumunu ben sectim. Senelerdir severek soyledigim ve bilip de soylemedigim turkulerden secmeler hazirladim. Aslinda bunca guzel eser arasindan sadece bir avuc olanini secmek cok da zor oldu. iki tanesi haric turkulerin tumu anonim. Mesela "Yanik Omer" var. O, Sadettin Kaynak'in sozu ve muzigi. Onun disinda "Daglara Cikma Karadeniz" var, onun da sozleri Nazim Hikmet'in, muzigi Mesut Cemil Bey'in. Tum eserleri de cok severek soyledim.

"Yanik Omer"i alirken Turkiye'nin siyasi yapisini da gozonunde bulundurarak biraz da Ataturkcu yanimi one cikarmak istedim. "Yanik Omer" Ataturk'un en sevdigi turkulerden biriymis.

MEHMET: Bir de bu turkude Kurtulus Savasi'nda ne kadar zor sartlarda bu topraklarin alindigi anlatiliyor. Milyonlarca Anadolu insaninin cektigi acilar, zorluklar on planda.

SÜKRiYE: Bu nedenle zaten Yanik Omer'i soylemek istedim. ikinci video klip olarak da onu dusunuyoruz.

MEHMET: Klip calismalarin var degil mi? Bundan bahseder misin?

SÜKRiYE: Birinci klip olarak Sevin Gayri'yi cektik. Albume ismini veren turkuydu bu. Sevin Gayri turkusu Turkmen kokenlidir. Cok guzel, sade bir klip oldu. Ve cesitli televizyonlarda yayinlandi.

MEHMET: Evet aslinda bu klibi internet'e gecirmeyi dusunebiliriz. Bundan sonra birlikte bu tur calismalara girebiliriz tabii.

Senin bir de Turk muzigini dunyaya tanitma istegin var. Nasil gerceklestirmeyi dusunuyorsun bunu?

SÜKRiYE: Yurtdisinda muzik dukkanlarina gittiginde Turkiye'ye ait cok az sey bulabiliyorsun. Hatta bircok zaman da Turk muzigi diye Arap muzigi buluyorsun. Kendi muzigimize ait birseylerin dunyaya tanitilmasini istiyorum. Bugun Nusrat Fatih Ali Khan dunyaya seslenmis bir Pakistanli, neden bizden boyle bir sanatci dunyaya tanitilmiyor? O kadar zengin ki Anadolu. Kulturel zenginliklerimizi dunyaya tanitmaliyiz.

Bir baska ornek de Peter Gabriel'in Realworld isimli calismalari. Her ulkeden muzikcileri albumlerine konuk ediyor, onlarin kendi calismalarini yapmalarini sagliyor.

MEHMET: Kudsi Erguner, ney sanatcimiz, sanirim bu calismalara sIk sIk katiliyor.

SÜKRiYE: Ancak Kudsi Erguner de sadece Ney'i ile konuk oldu. Simdiye kadar san ya da Turku soyleyen bir sanatcimiz, yorumcumuz katilmadi bu ekibe. Neden olmasin? Sezen Aksu bir albumunde yasli bir Karadenizli kadinin sesini parcasinin girisine aldi. Ve cok evrensel bir sesti o. Ben bu yolda ilerlemeye kararliyim. Ancak destek olacak insanlara, cevrelere de ihtiyac var. Bu tip isler buyuk organizasyonlarla basarilabiliyor. Belki dunya capinda bu baglantilarin kurulmalari icin Internet bize yardimci olabilir.

MEHMET: O zaman bizim ikinci calismamiz seninle bu sayfalardan orneklerini sundugumuz ezgilerin bir turlu Realworld'e ulasmasini saglamak. Ne dersin buna?

SÜKRiYE: Evet bu cok etkili olur gibime geliyor. Ezgilerimizin guzelliginden ben eminim. Bu denli renkli bir vatan olan Anadolu'dan tum dunyaya yetecek kadar guzellik cikar.

MEHMET: Peki Sukriye hayatta en cok yapmak istedigin sey nedir?

SÜKRiYE: Benim en buyuk hayalim kendini kanitlamis ve dunyaya malolmus muzisyenlerle birlikte calismak ve ezgilerimizi, muzik kulturumuzu dunyaya tanitmak. Benim en buyuk idealim bu.

MEHMET: Peki su anda ne dinliyorsun?

SÜKRiYE: Kendi muzigim disinda surekli olarak dunya muzigi, etnik muzik dinliyorum. Su anda Azerbaycanlu bir grubun calismalarini dinliyorum. Rock muzik yapan bir Azeri grup bu. Yeterince sokaklarda Turk pop caliyor zaten. Onun icin kendi kendime kaldigimda farkli ezgileri kesfetmeye calisiyorum. Muammer Ketencioglu cok yakin arkadasim, onun CD'lerinden yararlaniyorum. O buyuk bir muzisyen ve cok sIk yurtdisi seyahatleri oluyor. Onun getirdigi kayitlari inceliyorum. Elimden geldigince kendimi gelistirmeye calisiyorum. Kendi sesimi gelistirecek seslerin egzersizini yapiyorum.

MEHMET: Peki Sukriye son olarak buradan yurtdisindaki Turklere vermek istedigin bir mesaj varsa onu iletelim.

SÜKRiYE: Insanlara soyleyecegim iki tane sey var. Bu tum insanlik icin gecerli.

"Sevin Gayri" diyorum. Zaten albumumun ismi de o. Insanlar birbirini sevsin, kavga olmasin, baris olsun. Bu uc gunluk dunyada insanlarin birbirine dusman olmasi, arkalarindan konusmalari, kotu hesaplar pesinde olmasi gereksiz aslinda. Cok kisa bir zaman yasiyoruz. Ne zaman olecegimiz hic belli degil! Hayat bir pamuk ipligine bagli. Sevmek herseyin baslangici olabilir. Benim istedigim bu.

MEHMET: Sukriye bize zaman ayirdigin icin sonsuz tesekkurler. Seni bundan sonra da sIk sIk Turkiye Net'e konuk etmek istiyoruz. En azindan yaptigin bu guzel calismalardan haberimiz olsun. Senin gibi kultur elcilerine cok ihtiyacimiz var. Sag ol, var ol!

SÜKRiYE: Ben tesekkur ediyorum.

***