kivanc_vesika.jpg (10994 bytes)logo.gif (2234 bytes)


a
a a
BIR BIZ YA DA BIR BASKA BIZ ( II )

Istanbul, 7.9.1998

25 MILYON POP YASAM:

Pop donemeci kavrami ile neyi tanimlamak istedigimizi gecen yazida kabaca belirtmis ve bazi genel ornekler vermistik. Gecen yazidan bu yana gecen surede sozlu ve yazili almis oldugum bazi elestirler, vurgulanmak istenen noktanin yanlis anlasildigini ortaya koydu. Bunun uzerine ufak bir strateji degisikligini uygun gordum.

Poplasiyor muyuz, poplasmiyor muyuz. Daha once de belirttigimiz gibi poplasiyoruz. Poplasiyoruz derken neyi kastediyoruz? Poplasirken detayda olmasa bile genelde bir ornek hale geliyoruz. Zevkler, beklentiler, amaclar tek bir noktaya dogru birlesiyor. Dunya pazari beklentileri ve "gereklilikleri" yeniden belirliyor ve biz cok kereler gercekten ihtiyac duydugumuz seyi degil, kitlelerin baskisi ile bilincaltinda sekillendirdigimiz yapay gerekleri, ihtiyaclari gercek sayiyoruz. Bu yapaylik olumsuz ve olumlu ogeler tasiyor icerisinde, bunun irdelenmesi de yersiz. Benim kisisel fikrim, eninde sonunda olacagi, gerceklesecegi kesin olan, hatta coktan gerceklesmeye baslamis olan poplasma olayina karsi Don Kisotvari anlamsiz bir mucadele vermenin yerine, bunu kabullenip guzel yanlarini gormeye calismanin en mantikli sey oldugu.

Cok populer ve bir o kadar da klasik bir ornek vermek gerekirse: Bir zamanlarin "tuysuz cocugu", bugunun "pop ilahi" Tarkan’in bes-alti yillik seruveni. Ben elimden geldigince yakindan takip ettim bu tirmanisi ve bana bu yazi dizisini hazirlama konusunda fikir babaligi yapan noktalardan biri budur iste.

Evet, bir donem tum insanlarin "kil oldum abi" seklindeki serzenislerine hedef olan bu adam en son albumu ile SADECE Turkiye’de en az 20-25 milyon insana ulasti. Son albumu yaklasik 2 milyon satti, bu 2 milyon albumu dinlemis olan insan sayisi da 20 milyon civarinda tahmin ediliyor. Yirmi milyon kisi demek Turkiye’nin ucte biri demek. Bugune dek bu boyutta bir basariya tanik olmamisti Turkiye. Kaldi ki dunyanin degisik koselerindeki hayran kitlesi ile (yurtdisinda yasayan Turkler degil, yabancilar…) bu sayi muazzam boyutlara ulasiyor. Simdi bu noktada artik yargilama yapmanin kucuk capta kisisel tatminden oteye gidemeyecegini belirtmekte fayda var. Toplum olarak yarattigimiz Tarkan fenomenini, salt belli bir noktayi gecti diye alasagi etmeye kalkismak adaletsiz bir tutum olsa gerek. Bu fenomeni toplum olarak biz ortaya cikarttik, buyuttuk, demek ki "popcu" diyerek asagiladimiz adam tek basina gelmedi bu noktaya, arkasindaki destek bizdik, cunku biz de "poptuk". Eger bir toplumun ucte biri poplasmissa bunun devami da gelecek demektir. Bazi isaretler gelecege yonelik optimum tahminleri yapmamizi saglar. Iste bu da o sinyallerden biri bence.

Tarkan örnegini, son derece beylik bir ornek oldugu icin buraya aldim. Bunun gibi toplumsal pop kulturu arayisimizin oncusu sayilacak daha nice ornekler var. Mesela son yillarda kabuk degistiren eglence anlayisi…Bundan 10 sene oncesine kiyasla tarifi zor ancak buna ragmen gozle gorulur bir donusum sozkonusu. Eskiden insanlar birey olarak da eglenmeyi becerebiliyor iken bugun bu yerini tamamen grup halinde eglencelere birakti. Kuskusuz bunda ekonomik belirleyiciler baslica rolu oynamakta. Gozle gorulur bir degisim sureci icine girdigimiz su donemde, artik Taksim Meydani’nda Ferrarisi ile gezen insanlar goze batmaz oldular. "Luks" kavrami eski icerigini kaybetti cunku insanlar "paralandi", ama oyle ama boyle…

Global tatlar degistikce, ekonomik dalgalanmalar toplumlari etkiledikce ve gunluk yasam zorlastikca pop kulturu de kroniklesecek, daha saglam temeller uzerinde yukselecek. Burada enteresan buldugum konu, tanidigim ve tanimadigim insanlarin pek cogunun surdurdukleri pop yasami nedense kendilerine layik bulmayip, israrla poplasmadiklarini savunmalari…Surekli olarak beynimize kazinmaya calisilan "pop olan kotudur" felsefesi insanlari bu hataya surukluyor. Henuz Turk kulturunun hamuruna tam olarak karisamadigi icin dislanmaya calisilan bu kultur, cok degil en fazla onumuzdeki yirmi sene icerisinde bizleri tam anlamiyla hakimiyetine almis olacak.

Iste o zaman belki bunun sandigimiz kadar da "ocu" ya da "tu kaka" olmadigini anlayacagiz…

Esen kalin…

M. Kivanc ONDER

kivanc@turkiye.net


Onceki Yazilarim

 

© COPYRIGHT 1998, TURKIYE NET (www.turkiye.net)