Yakin gelecekte, en az kagida basili dergi okudugunuz kadar sanal dergi de okuyor olacaksiniz. Hatta su anda bile, Turkiye Net’i okuyorken bu eylemi gerceklestirmektesiniz.

„Web-Zine" kelimesi tam olarak „ag üzerindeki dergi" olarak tercume edilebilir. Yani internet uzerinden yayin yapan elektronik dergi...Tipki su anda okumakta oldugunuz Turkiye Net gibi.

Turkiye Net, Internet ortamindan yayina gecen, agirlikli olarak Turkiye ve Turkce ekseninde yayin yapan ilk web-zine. Turkiye Net‘‘, Internete baglanip www.turkiye.net sayfasini acmanin disinda alternatif yontemlerle okumaniz, gazete saticilarinda bulmaniz mumkun degildir, cunku Turkiye Net bir web-zine’dir.

Dunyada, ozellikle de Amerika’da web-zinelar, son seneler icerisinde, medya devlerinin muazzam yatirimlar yaptiklari, Amerikan medya gurularinin da goz diktigi en populer „kitlesel enformasyon ortamlari" haline geldi. Bunun ardinda yatan gerekce ise son derece basit: Kurdugunuz web-zine ile, normalde ulasabileceginizin cok uzerinde okuyucuya ulasirken, bunun icin ne kagit ne matbaa ne de dagitim masrafiniz oluyor. Önemli olan iki nokta var sadece, yayin politikaniz ve reklamlariniz.

Su anda „küresel köyün" en populer web-zinelari Amerika kokenli. Bunlar:

Bu web-zinelarin yayin politikalari, birbirlerinden oldukca farkli. Wired’in sahibi Conde Nast, milyonlarca dolar sermaye ile gorsellige agirlik verirken, Slate „Once icerik" diyor.

Benim favori web-zine’im „Slate". Slate, arkasina Microsoft gibi hem maddi hem de fikir acisindan dev bir sirketi almis. Editörü ise Michael Kinsley. Acikcasi finansal yonden Slate’in herhangi bir sorun yasamasi pek de mumkun degil; zaten bu tip bir guvence ile yola ciktigi icin, icerik konusunda secici olma ve okur kitlesini belirli bir seviyenin uzerine cekme luksune sahip. Tirajini –ki bu olay Internette „hit" sayisi ile ölcülür- artirma yontemi olarak ise, Microsft’un siskin cuzdanini kullanmak yerine icerigini mukemmelestirmeye calisiyor.

Amerika, yasam tarzini Internet’e (fazlasiyla) endekslemis bir ülke. Dolayisiyla da hem web-zinelar hem de bu web-zinelarin editörleri ve yazar kadrolari önemli.

Michael Kinsley, gecmisindeki parlak gazetecilik ve editorluk kariyerini, Slate ugruna rafa kaldirmis ve artik sadece „Slate" icin calisiyor. Ustelik halen degisik yerlerden gelmekte olan editorluk ve yazarlik tekliflerine „hayir" diyerek.

Yayina gectigi ilk donemlerde her Internet kullanicisina acik olan Slate, bir sure sonra uyelik sistemine geciyor, hem okur sayisini kesin rakamlar ile belirlemek, hem de okurlarini secebilmek icin. Yani Internette sadece okur okuyacagi seyi secmekle kalmiyor, okunacak arac da okurunu secebiliyor. Slate’in yillik uyelik ucreti $ 20 gibi oldukca dusuk bir para.

Turkiye gibi, Internet kullanicisi sayisinin yok denecek kadar az oldugu ulkelerde ve henuz Internet’in bir oyun araci oldugu fikrinin degismemis oldugu toplumlarda web-zinelarin gerekliliginden sozetmek ve bu web-zinelarin önemli görülmesini beklemeksimdilik zor gorunuyor. Ancak Slate ornegine bakinca goruluyor ki Microsoft gibi dunya devi bir sirket, kisa vadede kendisine sadece mali yonden yuk olacak olan bir projeye, bir web-zine’a yatirim yapmis. Elbette Michale Kinsley’in misyoner ruhunun da bunda payi cok buyuk.

Bilgisayar ekranindan yazi, makale, haber vs okumanin insanlari pek cezbetmedigi, okunan yazilarin da pekcogunun „biraz ordan biraz burdan" seklinde „scan" edilerek okundugu turlu arastirmalarla kanitlanmis. Bu sartlar altinda, bir web-zine’i insanlara okutmak icin, basili bir dergiden cok daha farkli ve nitelikli bir yapilanma gerekli. Baski, kagit, postalama masraflarindan kurtulmus olmanin maliyeti, cok daha farkli bir konsept ile calismak ve basili dergilere, yayin organlarina alternatif olabilecek, gelecekte de onlarin yerini alabilecek yeni olusumlar yaratmak.

Bol web-zine’li gunler...

M. Kivanc ONDER