HAYDi TURKiYEM MARJiNALLESELiM, iLERi!
iSTANBUL - 17 KASIM 1997
Nerede okumustum unuttum. CILLER'in bilgisayarinda "game theory"i kendi yasaminda silah haline getiren bir program yukluymus. Butun parametreler ve iliskin veriler bu bilgisayarda yukluymus. Her degisen deger programa yuklendiginde yeni stratejiler icin saglam yollar gosteriyormus.
Oyun Teorisi hakkinda bir fikrimiz var. Dileriz oyunu oynayan "Zero Sum Game", yani biri kazanir digeri kaybeder ihtirasinda degildir. Bu yontemde karsilikli kazanimlar on planda degildir, ortak faydalardan ziyade "ben ne kazanirim" gudusu hakimdir. Haris isadamlari, gozu kara borsacilar, vicdansiz tefeciler, ilkesi "once ben" olan arsa ve gayrimenkul spekulatorlerinin uyguladiklari gibi.
Ayni yontemi "karsilikli fayda" ve "ortak kazanimlar" uzerine kurmak da olasidir. Burada on planda olan kisinin yada ekonomik kurumun zaman zaman "rakiplerine dahi" faydali ve dolayisiyla uzun omurlu olmasi benimsenir. Tuketici urunleri ureten sirketlerin cevreciligi gozetmeye baslamalari, insan sagligina onem verdiklerini vurgulamalari, hatta Rahmi KOC'un "Gerekirse ulkenin hayri icin %50 enflasyon varsayimi ile hesap yapariz ve de sonuclarina katlaniriz." minvalindeki aciklamalari iste bu, ilkine gore daha genis, bakis acisindandir.
Cogumuz yasama oyun teorisinin ilkel halini uygulama icgudusu ile baslariz. Zaman gectikce ortami korumadan ortamdan kazancli cikmanin olanaksiz, kazancli cikilsa bile kazanilani korumanin, neredeyse kazanmaktan daha pahali oldugunu farkederiz. Bu durumda ilkelerimiz uygarlasir ve cevremize, bizi var eden rakiplerimize, bize yardim eden unsurlara saygi duymaya baslariz.
Eger bu asamaya gelmeden once sicilimiz ciddi hatalar ve saygisizliklarla doluysa, modern kazanc sistemine gecis o denli zor ve hazimsiz olur. Kimseyi iflas ettirip ya da ticari ahlaksizlikla sucladiktan sonra onunla sulh yapma veya ortak zeminde iyiniyet ilkelerinde ortak yasama arzunuza kolayca inandiramazsiniz.
Ulkemizde politika ve politikacilarin yukaridaki kategorilerdeki davranis bicimlerini zaman boyutunda soyle bir gozunun onune getirebilir misiniz?
- Uzlasmaz olanlar, kazanmaktan cok neredeyse kaybettirmeye oynayanlar...
- Uzlasmaz olagelmis ve diger unsurlara yasam hakki tanimamazliktan gelip, simdi "Mevlana" gibi olanlar...
- Uzlasmayi milletvekilligi meslegi haline getirmis olanlar...
Ornekleri istediginiz kadar cogaltabilirsiniz. Ama siyasette saglikli bir sekilde 2. asamaya gecmis veya daha siyasetin basinda 2. asamayi tercih edip butun zorluklarina karsin odun vermemis kisiler ve kurumlar bulmakta zorlanirsiniz.
* * *
Bu teoriyi ogreten universite bolumunun ogretim gorevlisi olup once "hep ben" sonra da "herkes" demeye baslarsan bunu bu millete yedirmeye "btv" gibi 10 tane TV kanali kurulsa da yetmez.
Simdi bilgisayariniz size "Yaklasan MHP kongresinin olusacak kuskunleri ve de DGM Bassavcisi'nin silkeledigi RP agacindan dokulenleri toplayin..." diyor. Sizse bunu TGRT'den Mevlana gibi oldum, herkesle uzlasmaya hazirim diye acikliyorsunuz. Oysa hepimiz biliyoruz ki aslinda siz makinanizi uygar "mode"a henuz ayarlamadiniz. Populizm, yani halk dalkavuklugu yapiyorsunuz. Belki de kimilerinin isine geliyordur RP'nin icinin DYP'ye bosalmasi.
"Tak diye emrettiginizde, sak diye yapan pasalar"a ne kadar agir yukleniyorsunuz simdilerde.
O dokunulmazlik zirhini kaybetmemek icin ne tur tercihler yapmak zorunda kaldiginizi goruyorsunuz degil mi?..
Bu insanlari disladiginiz gunleri unuttular saniyorsunuz degil mi?..
"Halk cahil, herseye kanar, herseye alisir!" diyenlere inaniyorsunuz degil mi?..
Simdi bu "oylar" sizin siginabileceginiz son liman oldular. Umarim sizi bagirlarina basmazlar. Cunku onlarin sevgisini de tuketip bir kez daha hayal kirikligina ugratip, geciktireceksiniz hakettikleri gelismeyi.
Artik soyledikleriniz kismen dogru ama siz yanlis insansiniz... Dogru yolu bulmaniz cok zaman aldi ve cok agir bedeller odedik. Ne gariptir dogru yolu buldugunuzda Dogru Yol'u kaybettiniz.
Esen Kalin...
ihsan Goren
© COPYRIGHT 1997, TURKIYE NET (www.turkiye.net)
Bu yaziyla ilgili yorumlariniz varsa yazara mesaj gonderebilirsiniz.