PiLOTUN APTALI...
| Boyle anlatirlar
ucus dersinde ogretmenler: "Pilotun aptali alcaktan ve yavas ucar!" Ucmanin bilinmezliginde, her yolcuyu kapida karsilar, binilen ucagin yere dusme korkusu. Coklukla zihinlerde beliren, motorlar sustugunda ucagin caresiz kaldigi ve yere neredeyse havaya atilmis bir tas gibi neredeyse doksan derecelik bir aciyla carpacagi varsayimidir. Pilotlar ise bu yersiz varsayimi asmis, en riskli motor ve yapisal hasarlarda bile ucagi yere suzulerek indirebilecek bilgilerle donatilarak yetistirilir. Bu nedenle yolcu icin ucak "teker kestiginde" baslayan ucus, pilot icin saatlerce hatta bazen aylarca once baslar. Once ikinci kaptan olarak gidilen rotada ucurulur, belli sefer sayisindan sonra birinci kaptan olunabilir ayni hatta. Bir kez 5,000 saatlik ucus suresini doldurdugunda ise artik her havalimanina sadece gostergelerin yardimiyla guvenle yolcu tasiyabilir. Uluslararasi sivil havacilik Avrupa'da merkezi Bruksel'de bulunan bir kontrol merkezince esgudumlenir. Bu da kaptan pilota en az 4 saat onceden kalkis saatini, kalkis limanini, havada kalacagi yaklasik sureyi, yedek limanlarini ve varis limanini bildirme zorunlulugu getirir. Ucak acil inisler icin suzulebilecegi yedek limanlari hesaplamis ve bu limanlarin guvenli suzulme mesafelerinden gecerek gidecegini garantilemek zorundadir. Her Sivil Hava Tasimaciliginda teker kesen ucak talimat verilmedikce Alet Ucusu (Instrument Flight Rating) yapmak zorundadir. Ortalik gunluk guneslik dahi olsa... Gozler yanilabilir ama aletler daha guvenilir ve daha keskindir. Amator pilotlar ise tahsis edilmis irtifa limitleri araliginda uctugu bolgenin sorumlu liman kulelerine raporlar vermek zorundadir. Bu tur ucuslar Gorerek Sartlar'da (Visual Flight Rules) gerceklestirilir. Kisacasi "Plan yoksa, ucusta yoktur." Anlik degisen kosullara, hesaplanmis reflekslerle yanit verecek hazirlik yoksa, ucus risklidir. Pilotun tek dostu zamandir ve ucagin kullanma talimatidir. Ikisini en genis zaman diliminde kullanabilmesi icin de izin verilen ve atmosferin elverdigi kosullarda en yuksek irtifadan seyretmesidir. |
| Bu planlama askeri bir disiplini cagristirsa da,
yeryuzunun gelismis ulkeleri, bu prensipleri yonetim bicimlerine basariyla
uygulamislardir. Uzun yillardir kurumlarin uzerinde yogunlastigi Toplam Kalite Yonetimi
(Total Quality Management) bundan cok farkli bir anlayis degildir. Turkiye'yi hepimizin icinde kader birligi ettigimiz kocaman bir ucak, yolcularda parasut yokken, kumanda edenlerin sirtlarinda yarim yamalak ta olsa parasutler oldugunu gozlemledigimde hep aklima bu tilsimli cumle geliyor: Pilotun aptali alcaktan ve yavas ucarmis... Kim sirtinda parasut olan bir pilotlara guvenebilir ki? O parasutleri ucaktan asagi atmalarini talep ediyoruz. Ancak bu sekilde yasamlarini bizlerle ayni derecede riske atabilirler. Yuksek hedeflerimiz ve bu hedefleri tutturabilecek birikimimiz ve gucumuz var. 3. Binyil'a girerken Kursu Dokunulmazligi haricinde Milletvekili Dokunulmazligi ile oyalanacak zamanimiz yok. Esen Kalin... Ihsan Goren - 4 Subat 1998 |