SEN HIC DE TURKE BENZEMIYORSUN..

Gecenlerde bizim evdeki televizyon durduk yerde bozuldu. Saticinin servisi varmis. Cagirdik; gencten, esmer bir vatandas geliverdi. Aksanla konusuyor, gocmen oldugu belli. O bir yandan isini gorurken, bir yandan da lafliyoruz.

Eh, Avustralya’da iki gocmen karsilasinca, ilk olarak ne sorulur? Tabi ki karsindakinin nereli oldugu.. O benim Turk oldugumu ogrendikten sonra, sira bana geldi. "Sen nerelisin?" dedim. "Dogu Afrika" dedi once. Anlamadim once ne dedigini. Oyle ya, Dogu Afrika dedilen yer onbes-yirmi ulkeden olusuyor.

Ben bir yandan "nasil yani?" diye bakarken ekledi: "Nairobi’denim..". Ben yahu sunun aslini soylesene der gibi bakarken, ucuncu denemede asil cevabi veriverdi: "Kenya’liyim..".

Kenya’li birileriyle daha once yuzyuze tanismisligim yoktu o ana kadar. O yuzden olacak, lafi niye boyle dolambacli hale getirdigini de anlayamadim haliyle.. Vatandasin Kenyali olmaktan birazcik utandigi belli. Zaten hemen pesinden ekledi: "Aslinda cok genc yasta ayrildim Kenya’dan.." Yani diyor, beni oteki yabanilerle karistirma.. Biz murekkep yaladik biraz, bak teknisyen falan olduk..

Boyle seyleri duyunca insan hem uzuluyor, hem de "ben bu filmi daha once gormustum" gibi bir duyguya kapiliyor.. Bizim Avustralya’daki toplumumuzdan bazilarina arada bir soylendigi iddia edilen bir laf var; hemen o aklima geliverdi: "yahu sen hic Kenyali’ya benzemiyorsun!.". Soylemedim bunu ona tabi, ama bir an icin aklimdan neler neler gecti...

Efendim, siz de belki duymussunuzdur. Turkiye’de murekkep yaladiktan sonra disariya goc etmis bazi vatandaslarimiz sik sik soyler bunu. Calistigi yerde, ya da girip ciktigi bazi meclislerde, karsilastigi insanlar hep saskinliga ugramistir. "Aa! Sen Turk muydun.. Yahu sen hic Turke benzemiyorsun.."

Aslinda bu lafi eden yabanci, genellikle zaten iskembeden konusmaktadir. Bunun bir hakaret olabilecegini farkedemez. Kolombia’liyim da deseniz, Fas’liyim da deseniz, ayni soruyu yine gelir sorar. oylesine cikmistir iste agzindan. Maksat geyik muhabbeti olsun.

Bu muhabbette benim asil takildigim, kendisine bu laf soylenince bir tur havaya giren bizimkilerin durumu. Bu tur bir hakareti, bir iltifat olarak algilayabilmek, bir yetenek meselesi. Aslinda Turk olarak gorulmekten erinmek falan degil cogunun derdi. Onemli olan, baskalariyla karistirilmamak. Oteki bazi Turklerle. Ozellikle de sehirli olmayan, egitimi ayni duzeyde bulunmayanlarla. Cunku onlarla karistirildigi an, varliginin bir anlami kalmiyor. Batili cahil, bunlari kendisiyle bir tutmali; oteki Turklerle degil..

Bu tur okumus gocmen takimi, Avustralya’da kendi icinde ikiye ayriliyor.

Birinci grup, Avustralya’daki Turk toplumunun icine hic cikmayanlardir. Bunlari kesinlikle goremezsiniz bir yerde. Ne olur, ne olmaz; sonra cehil-u cuhelanin serri bulasiverir. En iyisi kendi kosesine cekilip, saklanmaktir.

Arada bir batili dostlar "Yahu sen Turk muydun?" dedikce keyifleri yerine gelir bunlarin..

Ikinci grup ise kendisini ifade etmek uzere ortaya cikanlardir. Ancak bunda da en ufak bir yanilgiya yer birakilmaz. Ne de olsa, elmalarla armutlarin karismamasi gerekmektedir. Bunlarin kurdugu derneklerin ismi bile, cahilleri kapidan kovacak niteliktedir. Muhim olan tek sey, oteki Turklerle ayni havayi solumamaktir. Arada bir yapilan etkinliklerde ise, ana tema, bizim aslinda ne kadar batili oldugumuzu batililara kanitlamaktir. Onlari bu sekilde saskinliga dusurunce de, elbet bir-iki dangalak cikip "Siz hic de Turk’e benzemiyorsunuz" diyecektir. O zaman iste onlara durumu aciklamanin sirasi gelir. "Evet" denir, "biz de Turkuz. Ama unutmayin ki, her Turk birbirine benzemez. Ortalikta bolca gordugunuz otekilerle bizi karistirmayin sakin.."

Isin bence en komik tarafi, akli basinda Avustralyalilar icin bu tur farkliliklarin hic bir sey ifade etmiyor olmasi. "Biz asilzadeyiz, onlar serf" deseniz belki anlarlar. Ancak oyle bir sinif farki da yok ki ortada! Okumus-okumamis, koylu-kentli gibi suni ayirimlar, ortalama Avustralyali icin hicbir sey ifade etmiyor zaten..

Sonradan, bizim Kenya’li televizyon tamircisi geldi yine aklima. Bakin iste, laf nereden nereye geldi. Bizim entellektuel tamirciyi az kalsin alelade bir Kenya’li zannedecektim. Halbuki Kenya’li var, Kenya’li var..

Bizde de bu is yogun bir sekilde yasandigi icin anlayabiliyoruz Kenya’linin sorununu. Turkiye’deki yarim kalmis batililasma seruvenimizin urunu olan bazilari icin de en buyuk felaket, bu sekilde yanlis anlasilmak. "Bati" ugruna vaktiyle kimligimizi bile feda etmeye kalkistiydik. Ustelik en son gumruk birligine bile girdik. Simdi bir de bize ihanet mi edecekler?. Bizim kendi icimizde yarattigimiz ayirimlarin farkinda olmalari lazim.. Tutar da okumuslari okumamislarla ayni kefeye koyarlarsa, biz ne yapariz?.

Evet, Turke benzeyen ve benzemeyen tum okurlarimizin isi rast gelsin..

© COPYRIGHT 1997, Turkiye Net (www.turkiye.net)