Broken Hill Sehitleri

Avustralya'da yasayan Turk toplumu bu siralar fokur fokur kayniyor. Buradaki toplam elli bin civarinda gurbetci tek harekette en iyi nasil ikiye bolunur diye soracak olursaniz, lutfen oykumuzu okumaya devam edin. Bu ulkede zaten binbir sorun ile cebellesen gariban toplumumuz, bir incir cekirdegi yuzunden birbirine dusmus durumda. Issizlikten yakinan mi istersiniz, cocuguna laf geciremeyen mi. Ulke derseniz zaten basibos gidiyor, direksiyonda kimsecikler yok. Hal boyle iken biz en yatkin oldugumuz konuda, yani birbirimize dusme isinde yine destanlar yaziyoruz.

Eh, ben de Avustralya disindaki yetmisiki memlekette yasayan oteki vatandaslarimizdan icime sinmedigi icin, bu isi dunya capinda gundeme getirmek istiyorum. Hani, hazir bolunmusken, sadece buradaki elli binimiz degil, hepimiz birden bolunelim.

Efendim, hersey T.C. Canberra Buyukelciligi tarafindan bu yil yayinlanan masum bir Kurban Bayrami mesaji ile basladi. Bu mutad mesajda sayin Buyukelci Bilal Simsir herkese en iyi niyetlerini sunduktan sonra, toplumumuza ilginc bir "oneride" bulundu. 1915 yilinda New South Wales eyaletinin Broken Hill kasabasinda olen iki Turk "sehit" icin bir anit yapilmasi oneriliyordu. Avustralya, (yani Britanya) ile Osmanli Imparatorlugu, (yani Almanya)'nin savas halinde bulundugu bir sirada, bu kasabada yasayan iki gariban "Turk" bir tren dolusu insana ates acarak dort kisiyi oldurmuslerdi. Ustelik bu isi Osmanli padisahi adina Avustralya'ya karsi savas acma olarak ilan etmis, ve olay sirasinda bir de Turk bayragi acmislardi. Ardindan galeyana gelen kasabalilar bunlari bir tasin arkasina sikistirmis ve oldurmuslerdi. Bu garip olay, beyaz adam kitaya geleli beri Avustralya topraklarinda yasanan ilk ve tek "savas" olarak tarihe geciyordu.

Buraya kadarini herkes uc asagi, bes yukari biliyor. Ancak gafil Avustralya'linin bundan sonra olacaklardan pek haberi yok. Buyukelcimiz bu iki "kahramanin" yaptiklarini 82 yil sonra anmamiz, ve olayin gectigi yere mutlak bir anit dikmemiz gerektigini soyluyordu. "Sehit"lerimizin anisina camilerimizde fatihalar okunmali, butun toplum bu ugurda seferber olmaliydi.

Gelgelelim, malum cevreler ortaliga nifak tohumlari salmakta gecikmedi. Ilk olarak Levent Efe adli bir kendinibilmez yerel Turkce gazetede bu sehitlige karsi cikti. Ardindan cesitli yayinlar, dernekler ve kisiler birer birer dokuldu. Herkes, Gul Muhammed isimli Hintli dondurmaci ile ile Molla Abdullah isimli Afgan kasabin nasil olup da Turk olarak kabul edildigini sorguluyordu. O donemde Avustralya'da Osmanli tebasi ya da ona uzaktan yakindan benzer herkes "Turk" olarak adlandirildigi icin yerel medya bu iki kafadari "Turk" olarak kestirip atmisti. Ustelik, bunlarin ates actigi acik tren yilbasi piknigine gitmekte olan kadinli cocuklu 1200 sivili tasiyordu. Sivil insanlara anlasilmaz bir nedenle ates acan bu iki tabiri caizse "katil", neden bir anda "sehit" mertebesine yukseltilecekti?. Ustelik buradaki gocmen toplumun binbir sorunu cozulmeyi beklerken, ve de ulkede irkcilar her gecen gun sesini yukseltirken biz neden onlara malzeme saglayacaktik..

Aslinda Avustralya Turk toplumunda ilginc seyler oluyordu. Ilk kez Turkiye Cumhuriyetini temsilen yollanmis bir kisinin onerisi elestiriliyordu. Ve Buyukelcinin selam yollamak istedigi cevreler destek saglamakta gecikmedi. Refah Partisi uzantilari, Fatullahcilar, her donem kafasallayicilar, evetefendimciler, hemen sehitlik onerisinin ustune atladi. Ingilizce metinlerde hep "anit" denilirken, Turkce metinlerde "sehitlik" terimi ozenle kullanildi ve toplum 82 yil onceki cihadi yeni bir cihad ile kutsamaya soyundu. Derhal bir "Sehitlik yaptirma komitesi" olusturularak, ilisikte gordugunuz yatir amblemi kamuoyuna sunuldu. Hem zaten sehitlerimiz trenleri sasirmisti; cepheye asker goturen tren beklerken, istemeden sivillere ates acmislardi. O kadar hata kadi kizinda bile olurdu. Ustelik her kitada bir Turk sehitligi varken, neden Avustralya'da da bir tane olmasindi?. Boyle tarihi bir karara ancak "Turk olmayanlar" karsi cikabilirdi!.

Tahmin edeceginiz gibi, bir iki hafta icinde Avustralya'daki Turkce radyolarin talk-back hatlari, gazetelerin okur mektubu koseleri, ikili sohbetler sadece bu konuya ayrilir oldu. Avustralya Turk toplumu bir anda sehitligi destekleyenler ile, desteklemeyenler olarak bicak gibi ikiye bolunmusdu. Birilerinin Turkiye'deki belirli politik cevrelere goz kirpmasi ugruna, toplum da kolayca doldurusa gelip birbirine dusuyordu.

Evet, yedi duvele yayilmis sevgili Turk vatandaslarini cihada davet ediyoruz. Ne olur bizi burada yalniz birakmayin; gelin hep birlikte bolunelim!. Broken Hill sehitlerini yadederek Avustralya kuffarina unutamayacagi bir ders verilmesini isteyenler derhal katilsin bu cihada. "Iki kacigi neden kahraman ilan edecekmisiz ki" diyenler de hemen onlara cevap dosesin.. 1915'deki o olayin ayrintilarini falan bilmesek bile, bir guzel girelim birbirimize. Gundelik tasamizi, derdimizi en iyi boyle unutabiliriz!.

Melbourne / Haziran 1997

© COPYRIGHT 1997, Turkiye Net (www.turkiye.net)