"Refah-Dogru Yol" Koalisyonu'nun Sonu Gorundu"Refah-Dogru Yol" Koalisyonu'nun Sonu GorunduDogru Yol ile REFAH partilerinin uzun suren hukumet krizlerinden sonra koalisyon hukumeti kurmalarinin ardindan REFAH Partisi Baskani Erbakan'in Dis Siyaset'de Turkiye'ye yeni bir cizgi surecegine dair izlenimler, Iran'dan baslayarak Pakistan ve Uzak Dogu'ya giden ilk dis geziler dizisi ile kendini dogrulamisti.
Erbakan'in ilk dis gezisinde Iran'dan baslayarak Dogu'ya gitmesi, Turkiye'nin Batiyla aliansi acisindan, -ozellikle de Amerika'ya karsi- bir diplomatik hata olsa dahi Turkiye'nin Bati ile Dogu arasinda bir kopru ozelligini pekistirebilecek bir stratejidir. Ozellikle Turkiye'nin icinde bulundugu enerji krizinin atlatilmasi acisindan Iran ile 20 yila yayilacak bir 23 milyarlik dolarlik Dogal Gaz alimi anlasmasi yapilmasi da ekonomik acidan Turkiye'nin acil ihtiyaclarindan biriydi. Bir taraftan Erbakan'in, Turgut Ozal gibi Uzak Dogu'nun ve Orta Asya ile birlikte Guney Asya'nin gelecek icin buyuk bir ekonomik potansiyel oldugunu saptamasi da somut orneklerle degerlendirildigi anda kendini dogrulayacak bir karardir.
Iran gezisinden baslayarak bu yeni Dis Siyaset Cizgisi'nin Amerika tarafindan kolay kolay gulucukler esliginde karsilanmadigi anlasildi:
Oncelikle Turkiye'nin, Amerika'nin ambargolar ile yaptirimlar uyguladigi ve "Dunya Teror"unu alenen duzenleyen bir ulke olan Iran ile yakin iliskilere girmesi Amerika'nin hosuna gitmedi. Ayrica Turkiye, Saddam hukumeti ile Irak-Turkiye arasindaki petrol boru hattinin alti yillik buyuk ekonomik zararin ardindan acilmasi yolunda anlasmaya gitmek istiyordu. Bu BM(Birlesmis Milletler)'nin Irak'a uyguladigi ambargoya aykiriydi...
Zincirleme gelisen tum olaylarda Amerika ile Turkiye'nin Yeni Dis Siyaset Cizgisi'nin uzlasamadigi ortadadir. Erbakan'in ve Ciller'in birbirlerini tutmayan aciklamalarda bulunmalari, Erbakan'in Bati Aliansi ve Amerika karsiti sozlerinin Ciller'in inandiriciligi olamayan Erbakan'in gafletlerini duzeltme cabalari, Turk Dis Siyaseti'nin uluslararasi gucunu ve istikrarini zayiflatti.
Bir sure once Erbakan'in Libya'dan baslayarak Nijerya ile noktalanacak Afrika Gezisi'ni aciklamasi uzerine hem Turkiye'de hem de Turkiye disinda dikkatler yeniden REFAHYOL'a cekildi. Amerika ve Avrupa'yi tehdit eden, terorun destekleyicisi ve zamaninda Libya'da buyuk ihalelerde yeralan Turk Muteahhitleri'ne de borclarini odemeyen Libya baskani Kaddafi'nin guvernilirligi ve uluslararasi siyaset ahlaki da tum uluslararasi ve Turk cevrelerinde bilinmektedir. Bu yetmezmis gibi Erbakan'in bir de totaliter rejim ornegi demokrasiden bir damla eser bile olmayan Nijerya'ya gidecegini aciklamasi artik mantikla degil hayalperest ve saskin bir anlayisla dis siyasetini belirlediginin kaniti oldu.
Libya'da beklenmedik bir sekilde Kaddafi'nin, Turkiye'nin Dis Siyaseti'ne ve Ic Siyaseti'ne karsi soylemedigi hakareti birakmamasi ve PKK terorune karsi da sempatizan aciklamalarda bulunmasi bardagi tasiran son damla oldu. Kuskusuz Erbakan, Kaddafi'nin boyle densiz ve dengesiz bir davranista bulunacagini onceden kestiremezdi; Bu hayatin Erbakan'a oynadigi kotu bir oyun olsa gerek! Kaddafi'nin zaman zaman uyusturucu aldigi ve dengesiz davranislarda bulundugu bircok gazeteci ve uluslararasi cevreler tarafindan bilinmektedir. Fakat Erbakan'in gezisi esnasinda bir tesaduf sonucu Kaddafi daha diplomatik de davranabilirdi. Bu Erbakan'in sanssizligi oldu; ve tabii ki direk olarak REFAHYOL hukumetinin de.
Bu bardagi tasiran son damla ile REFAHYOL Hukumeti'nin gelecegi de tartisilmaya, alternatifleri dusunulmeye baslanildi...
REFAHYOL Hukumeti'nin kurulmasindan bu yana ve son zamanlarda da pekisen ve de Libya'da yenilen tokatin ardindan Ankara'da, hukumet alternatifleri uzerine konusmalar iyice yogunlasmaya basladi. Erbakan'in Basbakanligi'nin, vadettigi menfi yenilikleri ve sozleri gerceklestirmemesi ardindan Turkiye'yi kotu bir yola surdugu iyice anlasildi. REFAHYOL Hukumeti'nin ortagi Dogru Yol Partisi icinde de REFAH karsiti gorusler ve hukumetin dusurulmesi konulari destek gormeye basladi. DYP'nin agir toplarinin (Necmettin Cevheri, Nahit Mentese, Sedat Aloglu, Dogan Gures) da hukumetin dusurulmesi taraftari fakat bir alternatifin yaratilmasi konusunda supheli ve karamsar beyanlari duyulmaya basladi.
REFAHYOL Hukumeti'nin dusurulmesi durumunda yeni bir hukumet kurulmasi sorunu Turkiye'nin basina bir yilan gibi yeniden coreklenecektir:
Ilk olarak Anavatan Partisi'nin DYP ile uzlasmaya gidebilmesi icin Ciller ve Yilmaz gibi birbiriyle anlasamayan iki koltuk duskunu lidere alternatifler de dusunulmek gerekmektedir. Ciller ve Yilmaz'in tekrardan yeni bir zorlama koalisyonda bir arada olamayacaklari bir gercektir. Ayrica Ciller'in ratingi de halk arasinda tarihinin en dusuk seviyelerindedir.
Yeni bir hukumet kurulabilinmesi icin ayrica Sosyal Demokrat Kanat'ta da bir degisiklige gerek vardir: CHP ve DSP'de yogunlasan "Sosyal-Demokrat Kanat", birlesmek ya da hic degilse bir arada calisabilmek zorundadir. Bunun icin de DSP lideri Ecevit'in, CHP lideri Baykal'a karsi yumusamasi gerekmektedir. Bir arada calisabilseler ya da bir butun haline gelseler dahi Sosyal Demokrat Kanat'in Birligi ne kadar sure hayatta kalabilir? (bkz. yakin tarih)
Turkiye, REFAHYOL Hukumeti'nin sonunun yavas yavas gorulmesi ile nereye gidiyor? Yeni bir hukumet arayisinin baslamasi ama alternatiflerinin su anda olmamasi ve son zamanlarda sik sik bir yeni Askeri Darbe'nin kehanetinin baslamasi neleri getirecek?
Turkiye'nin ilk zamanlarindan beri kalin kasaba polemikleri ile hep sonunun yaklastigi soylenir; entellektuel kesim o korkunc sonun, bitisin habercisidir: Turkiye dogru yoldan cikacak, bir ucuncu dunya ulkesi konumuna gelecektir, Amerika'nin oyuncagidir, Avrupa'ya da muhtactir ama hicbirisinin arasina da girememistir, giremeyecektir... Islam Dunyasi'nin lideri olacaktir, Islam dolarini cikaracaktir, ekonomisini zenginde olani alip fakire vererek guclendirecektir, yeni bir adalet sistemi kuracaktir... Ve bu polemiklerin en meshurlarindan birisi de sudur: "Bizden adam olmaz!"
Turkiye hep bir tahminler ve kehanetler dizisi ile hareket etti; halk defalarca denedigi ve yanildigi insanlarin kendisini yonetmelerine izin vererek hayalleri icinde duslediklerinin gerceklesmedigini yasadi, sonunun yaklastigini dinledi... Elestiri istemediginiz kadar cok, cozum onerileri de o derecede azdi. Ve zamanla bu duruma alisildi da! Insanlar o hareketli ve gurultulu dinamizm icinde otohipnozla yasamaya alistilar. Turk halkinin ozundeki potansiyel de bekledi durdu ya da dis ulkelere akti...
Bu meshur cikmaz sokakta gidilmesi gereken tek bir yol var. Turkiye'yi
onlarca yildir idare eden mamutlasmis insanlarin ve de zihniyetlerinin hakimiyetinin
bitmesi gerek. Turkiye'nin genc ve demokratik taze kana, kendini cozum onerileri
bulmaya, uretmeye ve durustluge adamis demokratlara ihtiyaci var.
Eylul ayi icinde Azerbaycan'da, Baku'de Haydar Aliyev'in totaliter yonetiminde yasam kavgasi veren muhalefet partileri ile baglantilar kurdum. Azerbaycan'in bagimsizligina ulasmasinda en onemli rolu islemis olan "Milli Halk Cephesi"nin surgundeki lideri Elcibey'in sag kolu Ali Kerimov ile gorustum. Ali Kerimov 28 yasinda, dinamik ve gelecege guvenle bakan, demokrasiye inanmis aydin bir cevan (genc). Ayrica "Milli Halk Cephesi"nden ayrilan "Musavvat Partisi"nin lideri Isa Gamber ile de bir soylesi yaptim. Isa Gamber, 38 yasinda deneyimli bir siyasetci.
Parti liderleri ve diger entellektuel kisiler ile yaptigim gorusmelerden ve gezimden edindigim izlenimleri Buyutec'in gelecek yazisindan baslamak uzere yayinlayacagim. Sovyetler'den ayrilan Turk Cumhuriyetleri'nin Turkiye'den ogrenecegi seyler oldugu gibi Turkiye'nin de diger Turk Cumhuriyetleri'nden cok seyler ogrenebilecegine inaniyorum!
Bundan sonraki yazimda gorusmek uzere...
9 Ekim 1996
Frankfurt a.M.
©COPYRIGHT 1997 TURKIYE NET (Her hakki saklidir).