3 Kasim 1996 Yerel Seçimleri'nin Bir Degerlendirilmesi

 

3 Kasim tarihinde 12 yerde yapilan secimlerden, yerel secim olmasina ragmen bazi sonuclar cikarmak mumkun.

Iktidardaki Refah Partisi'nin Durumu

Gectigimiz sene Aralik ayinda yapilan Belediye Secimleri'nde Refah'in neredeyse %30'luk bir oy orani ile secimden en basarili parti olarak ciktigini goruyoruz. Refah yonetimindeki buyuk sehir belediyelerinin daha onceki yonetimlere nazaran daha iyi yonetilmeleri ve yolsuzlugun azaltilmasi gibi konularda da basarili olmalari yerel secimlerde birinci parti durumuna gelmelerini getirdi.

3 Kasim 96 Pazar gunu yapilan yerel secim sonuclarina baktigimizda gecen seneye nazaran oy oraninda bir degisiklik gorulmemektedir. Refah Partisi, azami dogal oy sinirina ulasti mi?:

Refah Partisi, kendi sadik secmenleri disinda Guneydogu'da yerel halktan da buyuk miktarda oy almisti. Ayrica sag ve sol kanattaki siyasi ayrismalar da secmenlerde sogukluk yaratmis ve bu durumu degerlendiren Refah Partisi bu secmenlerin oylarini da kendi hanesine yazmayi saglamisti. Fakat Refah Partisi'nin iktidarda olmasina ragmen oy oraninin %30'lara geldiginde durmus oldugunu goruyoruz. Bununla beraber Refah'in gelebilecegi azami oy sinirina ulasmis olabilecegi ihtimali de akillara geliyor. Eger boyle ise Refah'in Guneydogu'dan ve ANAP/DYP ile DSP/CHP ayrimindan dolayi aldigi oylar da cikarildiginda %15 ile %20'lik bir oy sinirinda kaldigi kabul edilebilir.

Iktidardaki DYP ve Tansu Ciller'in Durumu

Ciller'in kisiligi etrafindaki tartismalar henuz bitmis degil. Ozellikle aksine yaptigi aciklamalara ragmen Erbakan ile koalisyona gitmesi ve daha once de hakkinda acikliga kavusmamis olan yolsuzluk iddialarinin da unutulmus olmasi mumkun degil. Tam aksine Ciller'in popularitesi ozellikle ilk planda kadin secmenler arasinda cok dusmustur.

Gelelim yerel secimlere: Ciller'e olan kritik yaklasima ragmen DYP bu secimlerden cok basarili cikti. Ciller'in ratinginin yukselmis olabilecegini dusunmek gercekci olmaz cunku secimlerdeki DYP basarisinin en buyuk nedeni DYP'nin iktidar ortagi olmasi ve yerel secimler oncesinde devlet imkanlarini istedigi gibi kullanabilme inkanina sahip olmasidir.

Ciller etrafinda yeni skandallar ortaya cikmaya baslamistir. Bugunlerde siyasetci Urfali Bucak ailesinin ve Icisleri Bakani Mehmet Agar'in da karistigi karanlik mafya isleri ile Ciller'in arasinda bir baglanti kurulmaya calisiliyor.

Ciller'in medya ile arasi aciktir ve popularitesini gecici durumlar olsa bile yeniden kazanamayacaktir.

ANAP'in Düsüsü

ANAP Partisi, 1995 Aralik genel secimleri oncesinde ana muhalefet partisi iken, hukumet krizleri ve iki koalisyon iktidari denemesinden sonra yerel secimlerde %8,57'lik bir oy oranina dusmesi Mesut Yilmaz liderliginde bir krizde olundugu anlamina geliyor. Muhalefette olmalari yuzunden yerel secimlerde puan kaybetmesi bir derece normal karsilanabilirken, %17,4'den %8,57'ye dusmesi imaj eksikligini ya da bozuklugunu akla getirmektedir. Onumuzdeki zamanda ANAP kendi icinde bir calkanti ve degisiklige gebedir. Eski hazine mustesari Ilhan Kesici'nin parti baskanligi adayligi kesindir. Ayrica Rusdu Saracoglu ve Isin Celebi'nin(yeniden) de adayliklari beklenmektedir. Mesut Yilmaz liderligine karsi bir parti ici muhalefet olusmustur.

Onumuzdeki zaman icinde ANAP'in gelecegi ve ratingi Mesut Yilmaz ile direk iliskili olacaktir.

MHP'nin yukselisi

MHP'nin %13'78'den %16,77'ye yukselmesi kendi sadik secmeni disinda bir ara parti olmasi ozelligini yeniden ortaya koymaktadir. PKK terorunun bitmemis olmasi ve Refah'taki yukselme toplumun belli bir kesimini bu hareketlere karsi uc noktalardan tepki vermesine neden oluyor.

Sol Kanat Ne Durumda?

CHP'nin %7,64'den, %9,16'ya yukselmesi bir basari sayilabilir. Ecevit onderligindeki DSP'nin oylarinin bu secimde CHP'de degil merkez ve sagda toplanmis olmasi ihtimali yuksektir. DSP ile CHP'nin oylari birlikte ele alindiginda %15-20 arasinda olacagi tahmin edilebilir. Bu da Turkiye'de sol ile Islamci siyasetin benzeri bir seviyede seyrettigini gosterebilir.

Yeni Bir Olusum ya da Hukumet Alternatifleri Olabilir mi?

Bundan bir sure once "Refah-Yol Koalisyonu'nun Sonu Gorundu" isimli yazimda basliktan da anlasildigi uzere iktidarin sonunun yaklastigini soylemistim. Partilerin icindeki, ozellikle de DYP ve ANAP'taki calkalanmalar devam ediyor. Refah kendi icindeki a-demokratik strukturler dolayisi ile istikrarini devam ettirmektedir. Fakat bu secimlerde goruldugu gibi alabilecegi azami oy oranina da ulasmistir.

Hukumetin dis politikasina gelince ozellikle Kuzey Irak meselesinde Turkiye, son zamanlarin en basarili dis politikasini kisa bir zamanda gerceklestirilmistir. Bu konuyu bir baska yazida tekrardan ele alacagim.

Hukumetin su anda bir alternatifi gorunurde yoktur. Ayrica yeni siyasi olusumlar da gozlenmemektedir. Bu tabii ki olamayacagi anlamina da gelmez, yine de su andaki tek gercek bu hukumetin bir alternatif bulununcaya kadar devam edecegidir.

Yukaridaki istatistikler Sabah Gazetesi'nin 4 Kasim 1996 sayisindan alinmistir.

Mehmet Binay

6 Kasim 1996

Frankfurt a.M.

©COPYRIGHT 1997 TURKIYE NET (Her hakki saklidir).

 BÜYÜTEÇ Arsivi