Piyasalarimiz acisindan bu hafta cok dalgali ve olumsuz gelismelere tanik olduk.  Rusya'da meydana gelen krizin etkisi bizim piyasalarimiza kadar uzandi. Yabanci yatirimcilarin Rus piyasalarindaki kayiplari 40 milyar dolardan fazla olmasi, gelismekte olan piyasalardan cikma kararlariyla piyasalarimizdaki yatirimlarini yavas yavas cekme karari aldilar. Bununla birlikte bonolarda ve hisse senetlerinde yogun satislar yasandi. Bonolarda yasanan satislarin bir temel sebebi bankalarin dolar borclanmalarinda yasanan zorluklar ve pozisyon kapatma cabalari olarak belirtilebilir. 

Bankalar hafta boyunca yabancilarin talebi ile yogun dolar alimi yaptilar. Gunluk sepet kur artisi Binde birlerin cok uzerinde seyrederken Merkez Bankasi bankalara yogun dolar satmak zorunda kaldi. Satislarin etkisi ile TL piyasalarindaki sikisiklik daha da dozunu arttirdi. Fakat Merkez Bankasi Interbank TL piyasasinin yaninda IMKB Repo Piyasasinda O/N vadede piyasaya TL verdi. Hatta haftanin son gunu 4 Eylul vadeli Repo ihalesi acarak piyasaya 110.5 trilyon TL verdi.

Bonolarda gelen satislarla bilesik faizlerde %105 ler duzeylerinden bazi uzun vadeli tahvillerde %136 lar duzeylerine kadar tirmanma yasandi. Piyasalarin moralini duzeltecek bir unsur, Hukumetin son vergi yasasi ile getirilen duzenlemelerin kaldirilmasi seklinde bekleniyordu. Cuma gunu Basbakan Sayin Mesut Yilmaz; Bakanlariyla yaptigi basin toplantisinda, forward islemlere getirilen sinirlama kaldirildigini, BSMV oranlarinin %5 den %1'e indirildigini, bankalararasi mevduat islemlerinden alinan %6 lik stopajin kaldirildigini, takasbank islemlerinden de alinan stopaj kaldirildigini ve Devlet ic Borclanma Senetleriyle yapilan islemlerde alinan BSMV'de %1'e indirildigini acikladi. Bu gelismeler piyasalar uzerinde yogunlasan krizin etkilerini yumusatabilecektir, ama gecen hafta da belirttigimiz gibi asil temel degisiklik gerektiren reeskont ve pesin vergi hakkinda bir duzenleme belirtilememesi, tedirginligin surmesi sonucunu doguracaktir. Alinan kararlarin yururluluk tarihi 1 Eylul olarak belirtildi.

TL piyasalarinda sikisiklik, vergi odemeleri ve dolar satislariyla iyice dozunu arttirdi. Merkez Bankasi IMKB repo piyasasindan TL vermesi hic olmazsa cok buyuk dalgalanmalarin olusmasini engellemektedir. O/N oranlar
brutte %85, nette %80 ler duzeylerinde islem gordu.

Hazine bu arada aylik ic borclanma programini acikladi. Buna gore,

1   Eylul tarihinde 133 gun vadeli bono ihalesi, satis miktari 250-450 trilyon
15 Eylul tarihinde 6 ay vadeli bono ihalesi, satis miktari 250-400 trilyon
25 Eylul tarihinde 1 yil vadeli tufex ihalesi, satis miktari 
29 Eylul tarihinde 210 gun vadeli bono ihalesi,satistufexle beraber250-450 trilyon       

civarinda satis yapmayi hedeflemektedir. Hazinenin Eylul ayi boyunca ic borc servisi 1.672 katrilyon olarak aciklandi. Dis ve ic piyasalarin bu ortaminda ve de reeskont vergisi uzerinde bir gelisme olmamasi hazinenin borclanmasinda zorlanacagini belirtebiliriz.

Onumuzdeki hafta beklentileri,

Onumuzdeki hafta hazinenin 2 Eylul tarihinde 633 trilyonluk bono, 4 Eylul de 72.7 trilyonluk kupon itfasi bulunmaktadir. Bono itfasinin buyuk bir kismi yabancilarda oldugu tahmin edilmekte ve bu itfalari ile dolar taleplerinin surmesini beklemekteyiz. Dolar alimlari ile TL piyasalarinin kisa bir rahatlama ile birlikte tekrar sikismasi beklenmektedir. Merkez Bankasi bankalara dolar satislarini surdurecektir.

Hazinenin ihalede zorlanmakla beraber hic degilse yuksek faiz oranlarindan 250 trilyonluk alt limitini satabilecegi dusunulmektedir. Tarimsal destekleme alimlarinin odemeleri de Eylul ayinda surmesi Hazinenin nakit ihtiyacini arttiracaktir. Belki de uzun zamandir Merkez Bankasi'ndan avans kullanmayan Hazinenin avans kullanmak zorunda kalabilecegini gozardi etmemek gerekir.

Repo oranlari yuksek seviyelerini koruyacagindan yine likit kalinmasini ve yurtdisindaki krizin daha da derinlesme ihtimallerini gozardi edilemeyerek repoda kalinmasini tavsiye edebiliriz.

Oner YAZARKAN
Garanti Menkul Kiymetler A.S. 
 

© COPYRIGHT 1998, TURKIYE NET (www.turkiye.net)