Ilkbahar, Ask ve Aziz Valentin

14 Subat gununu pek cogumuz iple cekiyoruz. Sevdigimize en anlamli armagani vermek, ya da ondan gelecek olana bir an once kavusmak icin. Tatli ask sozlerini birbirinin kulagina mirildanmak...Issiz bir parkin banklarinda ya da mum isiklarinin golgesinde, hos bir sofrada...Gercekten, asiklar icin farketmez nerede oldugu bunun. Onlar, nasil olsa kendi sevgilerinin yarattigi "iki kisilik harikalar dunyasi"ndadirlar. Ve orasi sicaktir, guzeldir, guvenlidir, ozeldir..."Yalniz ikimiz icin..."

Butun dunya karmakarisik olsa da, hatta bir savasin soguk ruzgarlari esmeye de baslamis olsa...Farketmez asiklara...En onemli olan kaygilari asklari ve asiklari icindir. "Tanrim, ne olur ona bir sey olmasin..." Evet, aska bir sey olmasin. Galiba da olmuyor, milyonlarca yillik insanlik tarihinin tum cilelerine, acilarina karsin ask hep varolmus, bugune gelmis ve emin olalim, yarinlara da uzanacak. Belki de o, doganin bize sundugu tatli bir kandirmaca. Bu kadar cok ask acisi cekip, yine de askin pesinde kostugumuza gore...

14 Subat'a gelince...Bu ozel bir gun, askin taclandirildigi bir gun. Aziz Valentin gunu. Kirmizi gullerin gunu...

Peki, kim bu Aziz Valentin?
Pek cok degisik efsane dolasiyor bu ismin etrafinda:
Birincisi, onun imparator Claudius zamaninda oldurulen bir Romali papaz oldugu...
Ikincisi, Roma'da inanclari ugruna katledilen reformist bir Terni papazi oldugu...
Ucuncusu, iskence goren ilk Hristiyanlara yardim ettigi icin hapse atilan ve orada Hristiyan olup, 14 Subat'ta Roma yasalarina gore idam edilen genc bir Romali oldugu. Hapisteyken arkadaslarina "Valentin'i unutmayin", "Sizi seviyorum" diye mektuplar yolladigi...
Dorduncusu, Imparator Claudis'un gecici olarak evlilikleri erteleme kararina uymayarak ciftleri gizlice evlendiren bir papaz oldugu ve bu yuzden cezalandirildigi...
Besincisi, Pagan tanrilarina inanmayarak, onlara karsi ciktigi ve hapisteyken gardiyanin kizini dualariyla iyi ettigi ve 14 Subat'ta idam edilirken kiza "Senin Valentin'in.." diye bir mektup biraktigi... Butun bu soylencelerin cesitliligine karsin bir seyden emin olabiliriz: "Valentin" diye biri Roma'da yasadi ve Hristiyan oldugu icin olduruldu. Yine emin olabilecegimiz bir baska sey ise, onun sevgiye katiksiz inanan biri oldugu...

Daha sonra her 14 Subat gunu yandaslarinca , onu anma gunu olarak kutlandi.

Aslinda Romalilar'in 15 Subat'ta kutladiklari bir senlik vardi o donemlerde: Lupercalia festivali, Bir Pagan ask festivali...Insanlar, Tanri Pan'in mujdeledigi ilkbahari, cesitli eglencelerle kutlayarak karsilar, doganin kendini susleyip, bereketini sunmaya hazirlandigi gunlerin gelisine atesler yakarak, dans ederek, sarkilar soyleyerek alkis tutarlardi. Festivalin en tipik eglencesi, bir kutuya yazilmis kiz isimlerinin delikanlilar tarafindan cekilerek, yil boyunca surecek beraberliklerin saglanmasiydi.

Zaman icinde Hristiyanlik gelisti, yayildi, guclendi ve Papa Gelasius 496 yilinda 15 Subat'ta kutlanan Lupercalia'yi 14 Subat'a aldi ve Pagan torenlerini yasakladi, o gunu de Aziz Valentin gunu olarak ilan etti. Kilise , insanlarin sevgiyi kutsamalarinda bir sakinca olmadiginda karar kilmisti. Valentin de asiklarin koruyucusu olarak anilmaya baslandi. 18. yuzyilda ilk ask kartlari ortaya cikti ve hemen benimsendi. Iste, o gun bugundur kutlanip duruyor 14 Subat.

Peki, bu bir Hristiyan kutlama gunuyse, bundan bize ne , diyebilir bir kismimiz.
Ama unutmamaliyiz, bugun Hristiyanlarin pek cogu da gunun tarihcesini bilmez ama anlamini sever, bilir: Sevgi'yi...
Ha biri cikip "En el Hak" demis, ha "I'm the Logos"...
Ustelik Anadolu'nun ilk tanricalarindan Ka'nin sonra Ma, sonra Kibele, sonra Artemis, sonra da Meryem Ana kimliginde, sonra da kadin evliyalar olarak hala aramizda dolastigini unutmayalim.

Yine, yapilan ilkbahar senlikleri, tarihleri biraz kaysa da degismedi. Manisa mesir macunu senlikleri, Hidrellez kutlamalari, bahar bayramlari, Nevruz'lar...Adlari degisse de hepsi ayni anlami tasir; baharin gelisini mujdeler, bereketi, yasami... Kuslarin civiltilari, kokulu fulyalar, sumbuller, renk renk laleler, erimis karlarin arasindan boynunu gosteren mucize cicekler...Peki, doganin ayrilmaz bir parcasi olan insan bu senlige katilmaz mi?
Katilir elbet...
Sevginin gunlerle sinirli kalmamasini dileyerek, sicak bir opucuk verelim sevdiklerimize, ilkbahari karsilamanin telasli arifesinde...

10 Subat 1998

Solmaz Kamuran

© COPYRIGHT 1998, TURKIYE NET (www.turkiye.net)