| |
|
| . | . | MUTLU SOKAKLAR VE DIGERLERI Yasadiginiz yerlerdeki sokaklar ve caddelerle araniz nasil ? Onlarla konusur musunuz ? Onlari anlamaya calisir misiniz ? Size nasil duygular tattirirlar onlarin icinden gecerken ? Yoksa tum bunlar eski zamanlarda kalmis, akil cagi ile birlikte sonsuz tavanarasina atilip unutulmus deli sacmalari mi ? Belki ! Gectigimiz haftalar icinde Kadirga dizim bittikten sonra neler yazayim diye dusunurken bu konu gelmisti aklima. Acaba dedim kendi kendime cocuklugumda icinden gecerken bana mutluluk veren veya bana soguk davranan veya beni kabul etmek istemeyen ya da olu oldugu icin orali dahi olmayan sokaklardan ve caddelerden bahsetsem mi ? Sonra yokuslar ve cikmaz sokaklar da var. Sizin hayatinizda hic soyle Rifat Ilgaz siirlerinde oldugu turden bir yokus oldu mu ? Eger cocukluk veya genclik zamanlarinizda yokuslara maruz kalmissaniz ya da bir sekilde henuz yasli degilseniz cogunlukla yokuslarin anlami farkli olacaktir. Ama boyle dahi olsa hic degilse siz de benim gibi yokusun yarisinda bir kenara elini dayamis iki soluk almak icin duraklamis yasli insanlari gormussunudur. Onceleri belki siz de benim gibi buna bir anlam verememissinizdir. Nisantasi Rumeli Caddesi'nde yurumek cogu zaman bende iyi duygular uyandirsa da ornegin onu dik kesen Valikonagi Caddesi hic de oyle degildir. Hele bir de ozellikle Askeri Muze tarafindan yurumeye baslarsaniz tam bir dislanmislik ve sogukluktur sizi karsilayan. Cadde sizi bir yaya olarak bunyesine almak istemez. Oradan araba ile gecin. Ya da oraya hic girmeyin. Bana benzer olumsuz duygulari hissettiren baska sokaklar da var Istanbul'da. Mesela Ayazpasa Yokusu, Elmadağ Harbiye arasinda Cumhuriyet Caddesi, Cemberlitas'ta Piyer Loti Caddesi, Bagdat Caddesi Bostanci Suadiye arasi, Gulhane Parki onunden Sirkeci'ye dek uzanan yol, Cagaloglu girisi, Istiklal Caddesi G.Saray Tunel arasi. Buralar belki biraz da yanliz kalmak isteyen, bir problemi olan yerler. Bilmiyorum. Belki de bana oyle geliyor. Mesela merak edebilirsiniz, bana olumlu duygular veren, icimi isitan sokak ve caddeler nereleridir diye. Onlara da bir kaç ornek vereyim : Bagdat Caddesi Saskinbakkal Erenkoy arasi, Beyoglu Istiklal Caddesi (G.Saray'a kadar), Sirkeci Buyuk Postane Misir Carsisi kapisi arasi. S.Ahmet Parki'nin camiye bakan degil de Tapu Kadastro binasina bakan yuzundeki kaldirim yolu. Eskiden itiraf etmek gerekirse cok daha fazla yaya dolasirdim. Universite zamanlarimda. O zamanlar sokaklarin anlamlari bir baska olurdu. Ama durust olmak gerekirse burada edebi bir yazi olusturacagim kaygisiyla yapmadigim seyleri de yapmis gibi yazmayacagim. Ne sokaklarla konustum simdiye dek, ne de sizin verdiginiz degerden baska deger verdim. Ya da bildim. Sadece boyle bir yazi fikri aklima geldigi zaman geriye dogru donup soyle bir dusundum; hayatimin cesitli evrelerinde bir sekilde sikca kullandigim cadde ve sokaklarla ilgili olarak simdi hissettiklerim nedir diye. Yoksa simdiye dek hic "oh allahim iyi ki su anda buradayim, Beyoglu'nda veya Saskin'da yuruyorum" demedim kendi kendime. Kendi bariz iyi veya bariz kotu hissettigim olduysa da... Sonra yokuslar onemli. Ve cikmaz sokaklar. Zamanlardan bir zaman bir adet hayali dernek kurdum. Adi Istanbul'un Yokuslari Dernegi. Dernek kurulus asamasindan sonra (yani kafamda boyle bir fikrin olusmasi ve bana cok zevkli gelmesi) simdiye dek bu dernekle ilgili yaptigim iki sey var. Birincisi Istanbul Belediyesi'nin cikardigi ve Istanbul'un bir kisim yokuslarini konu alan bol fotografli kitabi satin almak (bir kitap fuarinda *nihayet* ucuzlatmislardi da aldim). Ikincisi de bu yilin basinda fotograflarini cekecegim ilk grup yokusun listesini hazirlamak. (Henuz fotograflarini cekmedim o ayri). Bu arada dernegin hayali olarak kurulusu ile bugun arasinda sanirim sekiz dokuz sene oldu. Her neyse siz de bu caliskanliga bir katkida bulunmak isterseniz Istanbul'da iyi bildiginiz yokuslarin isimlerini ve kabaca tariflerini bana gonderirseniz onlari da listeye alabilirim. Hatta daha da otesinde siz de bu dernege uye olmak isterseniz yillik uyelik aidati olan bir milyon dolari bana ulastirmaniz gerekmektedir. (Hey bu oneriyi ciddiye alacak iki kisi ariyorum o kadar. Turkiye Net gunde yuz binin ustunde hit aldigina gore bu hic de dusuk bir olasilik olmayabilir). Cikmaz Sokaklar ayri bir muammadir. Kimilerinin cikmaz sokak oldugunu girisinden anlamazsiniz. Bir sure dalarsiniz iceri dogru. Ondan sonra sizi bir bina veya duvar karsilar. Buyur buradan yak. Eger araba ile girmemisseniz bu size cok buyuk bir eziyet gelmez. Tam tersi keyif bile alabilirsiniz bundan. Eger araba ile girmisseniz biraz homurdanmakla baslanir ise, saga sola satasilir (or. belediyeye). Bir manevra ile - ki cogu zaman bunu yapmak cok zordur- dunyaya geri donersiniz. Peki cikmaz sokaklarin arkanizdan agladigini hic dusundunuz mu ? Bilmezsiniz. Nehirler de oyle. Akip giderler. Yasam gider... Cocuklugumun gectigi mahallede ayaklarindan sakat birisi vardi. Koltuk degnekleriyle yuruyebiliyordu. Buna yurumek de denmez. Degnekler surunuyordu belki de. Cunku bacaklarinda bir de demir agirlik bulunurdu. Attigi her bir adim abartisiz bir dakika surerdi. Bazen onu gorurdum. Evinden yeni cikmis. Kadirga'ya dogru gidiyor. Saatler sonra oralardan tekrar gectigimde belki de yine gorurdum. Birkac yuz metre ileride. Belki de cikmaz sokaklar da boyledir. Bu yaziyi belki de burada kesmekte fayda var ama aklima yine de Turkiye disindan bir iki ornek geldi. Bunlari da belki belirtmek daha iyi olacaktir. Amerika'da gordugum caddeler neredeyse butunuyle bende olumsuz duygular uyandiran tu-kaka caddeler grubuna giriyor. Amerika'da yaya denen canli turunun nesli tukenmek uzere oldugundan sokak ve caddelerin boyle bir intiba uyandirmasina sasirmamak gerek. Bir istisna haric : New York Manhatten. Ote yandan Ingiltere bunun tam tersi yasamin sokaklarda yasandigi bir yer. Londra'nin pek cok sokak ve caddesi bende guzel duygular uyandirmistir. Keza Edinburg da. (Diger kategoriye giren Londra, Manchaster, Birmingham vb sokak ve caddelerinin oldugunu da itiraf ediyorum - ama azinliktalar). Bu yaziyi kaleme alirken cikmaz sokaklarin bende boyle bir etki uyandiracagini bilmiyordum. Sanirim bu konu uzerine biraz daha konsantre olmaliyim. Biraz cevrenizdeki sokaklari gruplandiralim mi ? Iste bunlar da mutsuz olanlari: Is yerinizin kapisinin acildigi sokak/cadde Iste en mutlu sokaklar cevrenizdeki : Sevgilinizin geldigi sokak/cadde Bunlardan cevremizde daha cok var. Gozlugunuz nerede ? Yakin bir yerde mi, yoksa tavanarasinda mi ? Tanol Türkoglu 9 Agustos 1998
© COPYRIGHT 1998, TURKIYE NET (www.turkiye.net) |
| . | . | . |
 |
 |